Minder online zijn zal voor de meesten betekenen dat er een rem moet op de sociale media. Herkenbaar?
Het is een gevecht dat je niet kan winnen puur op wilskracht. Sociale media zijn zo gebouwd dat ze je telkens opnieuw verleiden tot die extra klik.

Scrollen. Scrollen. Scrollen. Hoe beperk je het of hoe maak je er een einde aan?

5-stappenplan

Stap 1: verwijder triggers

Verwijder zoveel mogelijk triggers. Leg je telefoon buiten handbereik. Zet meldingen op stil. Verwijder de badges. Zet je apps niet op het startscherm van je telefoon. Stel tijden in waarop je geen toegang hebt tot bepaalde apps. Het internet staat vol met deze tips en ik heb ze ook voor jou verzameld. Misschien heb je ze ook al toegepast, maar ben je snel weer bij af. Ze werken niet, niet voor mij.

Of misschien heel even. Want zonder meldingen ga je gewoon sneller even kijken. Zonder badges open je de app en ben je zelfs zonder nieuws weer vertrokken in een waas van scrollen. Ook swipen naar een volgende scherm op je telefoon doe je binnen de kortste keer op automatische piloot.

Dus dat moet beter.

Stap 2: maak een overzicht

Breng in kaart voor welke sociale media je een account hebt, welke je gebruikt en hoeveel tijd je er doorbrengt. Waarvoor gebruik je een tool? Consumeren of creëren? Volg je er communicatie die je echt niet kan missen?

Stap 3: ontwerp je digitale levensstijl

Heb je er bewust voor gekozen hoe je omgaat met sociale media? Denk na over hoe sociale media in jouw levensstijl past. Hoeveel ruimte mag het innemen? Hoeveel tijd wil je eraan besteden? Een digitale detox is een goed moment om hierbij stil te staan. Hier zal je bepalen hoe ver je gaat. Kan je sociale media van je telefoon verwijderen? Of je accounts verwijderen?

Stap 4: verwijder sociale media van je telefoon

Verwijder alle sociale media apps van je telefoon. Vanop je laptop kan je nog altijd veel tijd wegscrollen, maar je wordt er niet meer elk leeg moment heen gezogen. Dat scheelt een hoop rust en focus. Wil je minder tijd doorbrengen op sociale media, maar wil je de voordelen ervan niet kwijt? Dan is deze middenweg een goede keuze.

Stap 5: verwijder accounts

Verwijder alle sociale media accounts. Waarschijnlijk is deze optie niet voor iedereen weggelegd, of ben je er vandaag nog niet aan toe. Daar heb ik zelf een paar jaar over gedaan. 

Net zoals bij stap 4 is het geen alles-of-niets verhaal. Je kan voor elk account afzonderlijk een keuze maken.

Bonus: leven zonder sociale media

Ja, er is leven na sociale media.
En ik kan je dit verklappen: het is veel rustiger en je hebt er zelf meer grip op.

Sociale media zijn niet alleen maar breinloos scrollen. Maar voor de waardevolle dingen vind je zeker een alternatief.

• Bel je vrienden, stuur een bericht of e-mail, schrijf een kaartje of brief.
• Lees kranten en tijdschriften.
• Luister podcasts.
• Schrijf je in voor een select aantal heel bewust gekozen nieuwsbrieven of blogs.
• Pin de websites van je favoriete winkels vast in je browser.

Voor- en nadelen van leven zonder sociale media

Voordelen voor mij?

1. Ik kan mijn schermtijd onder controle houden. Daarvoor hoefde ik niet eens de accounts volledig op te zeggen – al deed ik het toch. Gewoon verwijderen van mijn telefoon was een belangrijke eerste stap.
2. Ik hoef niets meer mooi in beeld te brengen om het te posten. Als ik wel iets in beeld breng, doe ik dat voor het plezier van de aandacht voor het mooie en voor de herinnering.
3. Ik hoef niet van alles wat te vinden, me erover uit te spreken, iets te steunen met een banner over mijn profielfoto. Want als je dat niet doet, ben je er dan niet mee begaan?
4. Ik voel minder vaak de verleiding om dingen te willen hebben of doen. Al staan er in tijdschriften en (bijlages van) kranten ook wel mooie plaatjes die het willen porren. 
5. Ik heb minder het gevoel dat ik iets mis. Het klinkt contradictorisch, maar ook weer logisch. Omdat ik niet met de overdaad aan informatie word geconfronteerd, weet ik gewoon niet wat ik zou kunnen missen.
6. Ik ben niet overprikkeld door alle informatie die op me afkomt. Daardoor heb ik meer ruimte om mezelf actief te informeren, om de weekendkrant te lezen. Of een non-fictieboek over een boeiend thema te verslinden.
7. Ik zie meer uit naar een ontmoeting met vrienden of familie. Want ik heb niet hun leven en bezigheden van de voorbije maanden van dag tot dag gevolgd.

Zijn er ook nadelen?

1. Ik kan mijn voordelen van leven zonder sociale media moeilijker delen met de wereld. Jammer, want ik zou wel meer mensen willen overtuigen van bewuster digitaal leven.
2. Ik ben niet mee met trends en hypes. Pas als het echt een ding is, zal ik erover lezen in de krant. Of als het helemaal tot in West-Vlaanderen is doorgesijpeld, misschien opmerken in het straatbeeld.
3. Als mensen om me heen aan het scrollen zijn, voelt het soms onwennig. Misschien moet ik er dan een boek bij nemen. Zou dat een statement zijn?