7-stappenplan

Digitale veiligheid is niet eenvoudig en al helemaal niet sexy. Het is lastig, het vraagt tijd. Het voelt als tolhuisjes op de digitale snelweg. Maar beloof me dit: ga minstens tot stap 4. Bekentenis: ik heb ook nog stappen te zetten.

Stap 1: browser en zoekmachine

Stap 2: sterke wachtwoorden en wachtwoordkluis

Hoe maak je veilige wachtwoorden?

• Maak wachtwoorden lang.
• Gebruik kleine letters, hoofdletters, cijfers en speciale tekens.
• Kies voor elk account een ander wachtwoord.

Je kan deze wachtwoorden niet onthouden. Gebruik daarom een wachtwoordkluis. Hierin bewaar je al je wachtwoorden. Je versleutelt de kluis met één sterk wachtwoord, dat je uiteraard wel moet onthouden. Tip: maak hiervoor een wachtwoordzin.

Je kan je wachtwoorden ook opslaan in je browser. Vaak wordt dat automatisch voorgesteld. Maar geef toch de voorkeur aan een onafhankelijke wachtwoordkluis.

Ik gebruikte een tijdje Bitwarden, maar schakelde over naar Proton Pass, want Europees. Handig, een wachtwoordkluis genereert zelf sterke wachtwoorden. Je hoeft die niet zelf te bedenken. En Proton Pass geeft het ook aan als een wachtwoord zwak is. De wachtwoordkluis kan je wachtwoorden automatisch invullen. 

Stap 3: tips, tips, tips

Phishing

Spam, oftewel ongewenste berichten en reclameboodschappen, in je mailbox is vervelend. Je mailadres is wellicht op een lijst terecht gekomen. Phishing, oftewel online oplichting door valse e-mails, websites of berichten, is gevaarlijk. Cybercriminelen gebruiken deze lijsten om jou geld af te troggelen.

Hoe vermijd je dat je e-mailadres op zo'n lijst komt?

• Denk altijd twee keer na voor je ergens je e-mailadres achterlaat, zoals voor nieuwsbrieven of marketingacties.
• Reageer niet op ongewenste berichten.
• Stuur kettingbrieven niet door.
• Klik niet op afmelden in spammails. Dat is vaak een valse link waarmee je je e-mailadres net bevestigt.

Krijg je toch ongewenste e-mails? Trap er niet in. Al is dit eenvoudiger gezegd dan gedaan. Want tegenwoordig met AI zijn die mails zo goed.

• Klik niet te snel op links in e-mails.
• Controleer de link voor je klikt.
• Probeer rechtstreeks naar de informatie te gaan. Zoals voor communicatie van een overheidsinstelling, een nutsmaatschappij of je bank. Ga naar je app of account, niet via de link.

Inloggen

Om in te loggen in accounts gebruik ik mijn e-mailadres. Dat zorgde voor een hoop werk toen ik mijn Yahoo-adres ruilde voor een veiliger alternatief. Maar mogelijk log jij op heel wat locaties in met je Facebookprofiel. Zo capteert Meta nog veel meer data dan wat jij bewust of onbewust op Facebook zelf laat rondslingeren. En het verkleint de kans dat je Facebook gaat verlaten. Ik raad het dan logischerwijs ook af om je Facebookprofiel te gebruiken als login.

Locatie

Handig om op je telefoon instant je exacte locatie te zien. Maar als je telefoon weet waar je bent, wie weet het dan nog allemaal?

• Laat zo weinig mogelijk apps je locatie gebruiken. Vaak is het helemaal niet nodig.
• Geef enkel toegang tot je locatie bij gebruik van de app.
• Je kan ook kiezen om je locatie slechts bij benadering weer te geven.

En verder

• Gebruik antivirussoftware.
• Maak back-ups. Zo ben je na een hack je documenten niet kwijt.
• Accepteer cookies niet klakkeloos.
• Deel niet te veel met apps. Niet je locatie, maar ook niet je foto's.
• Verwijder ongebruikte accounts.
• Schoon data op.
• Gebruik e-mailaliassen.
• Surf via een incognito venster in je browser.
• Controleer via Have I Been Pwned of je inloggevens zijn gelekt.
• Ga door de instellingen van accounts of apps die je gebruikt, zoals van sociale media. Stel je privacy-instellingen strenger in.
• Voer updates op tijd uit.
• Zet connectiviteit buitenshuis uit.
• Gebruik verschillende toestellen voor werk en privé.

Stap 4: twee-factor authenticatie

Kies naast je wachtwoord nog een ander middel om je identiteit te verifiëren.

Je hebt drie middelen om je te identificeren.

• Iets dat je weet, zoals een wachtwoord of code.
• Iets wat je hebt, zoals je telefoonnummer of een identifier. Voorbeeld een code die per sms wordt verstuurd.
• Iets wat je bent, zoals je vingerafdruk of gezicht.

Door zo'n dubbele authenticatie te gebruiken is het veel lastiger voor anderen om toegang te krijgen tot je account.
Zelfs al heeft een hacker je sterke wachtwoord buit gemaakt. 

Stap 5: adblocker en antitracking

Heb je een veiliger browser gekozen? Ga nog even naar de instellingen. Kijk of je advertenties en tracking via je browser kan uitschakelen. Er bestaan ook apps voor je telefoon en extensies voor je browser. Goed om weten: mogelijk ga je naar sommige websites niet meer kunnen surfen. Dat zegt iets over die websites, dus je wil er mogelijk niet heen.

Stap 6: VPN

VPN is een afkorting voor 'Virtual Private Network'. Een VPN zorgt voor een anonieme en veilige verbinding tussen gebruiker en internet. Niemand kan informatie die via deze verbinding loopt, onderscheppen. Gebruik je een VPN-verbinding, dan houd je ongewenste ogen buiten. Openbare wifi is vaak lek. Met een VPN-verbinding dicht je dat lek. Gebruik het zowel op je laptop, telefoon en tablet.

Stap 7: weg van big tech

Als je tools van big tech inruilt voor veiliger alternatieven, ben je niet alleen rebels, maar ook heel goed op weg richting meer digitale veiligheid. 

Nog verder?

Wil je jouw digitale identiteit nog beter beschermen? Dasprive is de bron die je zoekt. Neem zeker een kijkje bij de digitale tools die ze aanraden.

Een probleem? 

Surf naar safeonweb.be.